QUY ĐỊNH VỀ NƯỚC THẢI Y TẾ và QUẢN LÝ CHẤT THẢI Y TẾ (Cập nhật 2025)

Quản lý chất thải y tế, bao gồm cả nước thải, là một trong những nhiệm vụ trọng yếu nhằm đảm bảo vệ sinh môi trường và ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm. 

Hình 1. Module xử lý nước thải y tế, công suất 1m3/ngày.đêm

CƠ SỞ PHÁP LÝ CHÍNH

---

Các quy định về nước thải và chất thải y tế được chi phối chủ yếu bởi:

• Luật Bảo vệ môi trường 2020.
• Nghị định số 08/2022/NĐ-CP (Quy định chi tiết thi hành Luật Bảo vệ môi trường).
• Thông tư số 20/2021/TT-BYT (Quy định về quản lý chất thải y tế trong phạm vi khuôn viên cơ sở y tế).
• QCVN 28:2010/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải y tế) áp dụng đối với các dự án xử lý nước thải y tế trước ngày 01/09/2025.
• QCVN 40:2025/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp) áp dự cho các dự án xử lý nước thải y tế sau ngày 01/09/2025.

• Nghị định số 45/2022/NĐ-CP (Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường).

Hình 2. Hệ thống xử lý nước thải

QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ VÀ XỬ LÝ NƯỚC THẢI Y TẾ

---

Nước thải y tế là dung dịch thải phát sinh từ các cơ sở khám, chữa bệnh, có đặc tính nguy hại cao do chứa mầm bệnh, hóa chất độc hại và dược phẩm dư thừa.

Yêu cầu thu gom

• Hệ thống kín: Hệ thống thu gom nước thải y tế phải là hệ thống kín, đảm bảo thu gom toàn bộ lượng nước thải phát sinh.

• Tách biệt: Nước thải y tế phải được thu gom, xử lý riêng biệt với nước mưa chảy tràn trên bề mặt, trừ trường hợp nước thải sinh hoạt thải chung vào hệ thống thu gom nước thải y tế thì được quản lý như nước thải y tế (theo Thông tư 20/2021/TT-BYT).

• Nước thải lây nhiễm và không lây nhiễm: Cần quản lý chặt chẽ và đảm bảo nước thải từ các khu vực nguy cơ cao (phòng mổ, xét nghiệm, điều trị cách ly) được xử lý sơ bộ trước khi nhập vào hệ thống xử lý chung.

Tiên chuẩn xử lý và xả thải

• Bắt buộc xử lý: Nước thải phải được xử lý đạt QCVN 28:2010/BTNMT hoặc QCVN 40:2025/BTNMT trước khi xả ra nguồn tiếp nhận (nước mặt, vùng nước biển ven bờ, hệ thống thoát nước).

• Thông số: Quy chuẩn này quy định giá trị tối đa cho phép của các thông số ô nhiễm như pH, BOD5, COD,… và đặc biệt là các chỉ tiêu vi sinh như Tổng Coliforms, Salmonella, Shigella, v.v.

• Khử trùng: Đặc biệt quan trọng là bước khử trùng (bằng hóa chất như Clo/Ozone hoặc tia UV) để tiêu diệt các vi khuẩn, virus còn sót lại, đảm bảo nước thải không còn mầm bệnh khi xả ra môi trường.

Các hành vi bị nguyên cấm

• Xả thải chưa đạt chuẩn: Xả nước thải y tế chưa qua xử lý hoặc xử lý không đạt QCVN 28:2010/BTNMT ra môi trường.
• Pha loãng: Pha loãng nước thải để đạt quy chuẩn kỹ thuật.
• Không phép: Xả nước thải khi chưa có giấy phép môi trường hoặc không đúng nội dung giấy phép.

QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ CHẤT THẢI Y TẾ (THÔNG TƯ 20:2021/TT-BYT)

---

Thông tư 20/2021/TT-BYT là văn bản pháp lý quan trọng nhất quy định chi tiết về quản lý chất thải trong khuôn viên cơ sở y tế.

Phân loại chất thải

Chất thải y tế được phân loại rõ ràng thành các nhóm chính, với các yêu cầu riêng về màu sắc bao bì và biểu tượng cảnh báo:

Loại Chất Thải	Ví dụ	Yêu cầu về bao bì/dụng cụ
Chất thải lây nhiễm	Bông băng dính máu, kim tiêm, mô bệnh phẩm, chất thải có nguy cơ lây nhiễm cao.	Màu vàng, có biểu tượng cảnh báo lây nhiễm.
Chất thải nguy hại không lây nhiễm	Hóa chất độc hại, dược phẩm thải bỏ, vỏ chai/lọ đựng thuốc gây độc tế bào, vật liệu tráng chì.	Màu đen, có biểu tượng cảnh báo nguy hại.
Chất thải rắn thông thường	Giấy, bao bì không dính máu/dịch, thức ăn thừa không lây nhiễm.	Màu xanh (tái chế), Màu trắng hoặc Màu xanh khác (thông thường khác).
Chất thải lỏng không nguy hại	Dung dịch thải bỏ không chứa yếu tố nguy hại vượt ngưỡng.	Thu gom vào hệ thống thoát nước thải của cơ sở y tế.

Thu gom và lưu giữ

• Thu gom: Phân loại và thu gom tại nơi phát sinh, sử dụng dụng cụ đựng chất thải có nắp đậy kín, không rò rỉ.
• Lưu giữ chất thải lây nhiễm:
  • Thời gian lưu giữ tối đa không quá 48 giờ trong điều kiện bình thường.
  • Đối với vùng miền núi, hải đảo hoặc cơ sở y tế có dưới 10 giường bệnh, có thể lưu giữ tối đa không quá 72 giờ.
• Lưu giữ chất thải nguy hại không lây nhiễm: Thời gian lưu giữ tối đa không quá 01 năm kể từ thời điểm phát sinh.

Trách nhiệm Chủ nguồn thải (Cơ sở Y tế)

Theo nguyên tắc của Luật Bảo vệ môi trường 2020, chủ nguồn thải (cơ sở y tế) chịu trách nhiệm chính trong việc:

• Quản lý toàn bộ quá trình phát sinh, phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải theo đúng quy định.
• Lập hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép môi trường (hoặc nội dung đăng ký môi trường) và phải khai báo rõ ràng khối lượng, loại chất thải nguy hại phát sinh.
• Thực hiện việc xử lý hoặc chuyển giao chất thải nguy hại cho các đơn vị có chức năng và giấy phép môi trường phù hợp.

•  

Hình 3. Hệ thống xử lý nước thải

XỬ PHẠT VÀ XU HƯỚNG CÔNG NGHỆ

---

Xử phạt vi phạm hành chính

Theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP, hành vi vi phạm quy định về bảo vệ môi trường trong lĩnh vực y tế có thể bị xử phạt rất nghiêm khắc:

• Phạt hành chính: Mức phạt có thể từ 100 triệu đến 500 triệu đồng đối với hành vi không xử lý nước thải đạt quy chuẩn hoặc xả thải không đúng quy định.
• Đình chỉ hoạt động: Áp dụng cho các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần.
• Hình sự: Cá nhân, tổ chức vi phạm nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 236 Bộ luật Hình sự 2015 về “Tội Vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại,” với mức phạt cao nhất đối với cá nhân lên đến 10 năm tù.

Công nghệ xử lý nước thải Y tế tiên tiến

Để đáp ứng các quy chuẩn ngày càng nghiêm ngặt, các cơ sở y tế được khuyến khích áp dụng các công nghệ xử lý hiện đại:

• Xử lý sinh học: Kết hợp công nghệ Hiếu khí – Kỵ khí để loại bỏ hợp chất hữu cơ và vi sinh vật gây hại.
• Công nghệ Màng lọc MBR (Membrane Bioreactor): Tăng hiệu quả xử lý, đặc biệt về TSS và vi sinh vật, đồng thời tiết kiệm không gian.
• Xử lý hóa học kết hợp: Sử dụng các phương pháp như UV/Ozone để khử trùng và loại bỏ các chất độc hại, vi khuẩn còn sót lại.

Hình 4. Phòng khám y tế

Môi trường VISE với các dịch vụ về Môi Trường Và Xử Lý Nước Thải sẽ là lựa chọn tốt cho các chủ trang trại muốn thiết kế, thi công lắp đặt hệ thống xử lý với chi phí hợp lý, công nghệ hiện đại, liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ tư vấn. 

Đừng quên gọi cho VISE theo số Hotline: 0969313479. Chúng tôi sẽ tư vấn tận tình về giải pháp thiết kế, xây dựng hệ thống xử lý nước thải y tế và các loại nước thải khác.

---