QUY TRÌNH XỬ LÝ NƯỚC THẢI CHẾ BIẾN RAU CỦ QUẢ ĐÔNG LẠNH

Ngành chế biến rau củ quả đông lạnh hiện nay rất đa dạng về nguồn nguyên liệu và sản phẩm. Ngành công nghiệp này hầu hết đều có nhu cầu sử dụng nước cũng như là phát sinh lượng nước thải cũng khá lớn. Nước thải từ ngành chế biến rau củ có đặc trưng là nồng độ chất hữu cơ cao, nhiều dầu mỡ, cặn bã, và vi sinh vật. Quy trình xử lý nước thải chế biến rau củ quả đông lạnh đúng cách là rất quan trọng để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

ĐẶC ĐIỂM CỦA NƯỚC THẢI CHẾ BIẾN THỰC PHẨM

---

Nguồn gốc phát sinh nước thải chế biến thực phẩm:
– Nước thải sinh hoạt của công nhân viên.
– Nước thải sản xuất: chủ yếu là trong quá trình làm sạch nguyên liệu, nguyên liệu bán thành phẩm, vệ sinh nhà xưởng, thiết bị dụng cụ chế biến.
– Đặc thù của ngành thực phẩm là đa dạng về nguyên liệu và sản phẩm nên tính chất nước thải chế biến thực phẩm cũng đa dạng.

TỔNG QUAN VỀ NƯỚC THẢI THỰC PHẨM  ĐÔNG LẠNH

---

NGUỒN GỐC VÀ THÀNH PHẦN

Nước thải rau củ quả đông lạnh phát sinh từ nhiều công đoạn khác nhau trong quá trình chế biến và bảo quản thực phẩm đông lạnh. Các nguồn chính bao gồm:

• Rửa nguyên liệu: Rửa sạch rau củ quả, thịt cá trước khi chế biến.
• Chần/Trụng: Quá trình chần (blanching) để vô hiệu hóa enzyme, giữ màu sắc và chất lượng sản phẩm.
• Rã đông: Nước rã đông từ các sản phẩm đông lạnh bị lỗi hoặc cần chế biến tiếp.
• Vệ sinh thiết bị và nhà xưởng: Nước rửa sàn, thiết bị, đường ống, bồn chứa sau mỗi ca sản xuất hoặc định kỳ.
• Nước làm mát: Nước từ hệ thống làm mát hoặc ngưng tụ hơi.

Xem thêm: QUY TRÌNH XỬ LÝ NƯỚC THẢI CHẾ BIẾN THỦY SẢN

CÁC PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ NƯỚC THẢI PHỔ BIẾN

---

Để xử lý nước thải thực phẩm đông lạnh đạt quy chuẩn trước khi thải ra môi trường, cần áp dụng kết hợp nhiều công nghệ khác nhau:

XỬ LÝ CƠ HỌC (PRIMARY TREATMENT)

• Song chắn rác/Lưới lọc: Loại bỏ các vật rắn có kích thước lớn như lá cây, bao bì, mảnh vụn thực phẩm để bảo vệ các thiết bị phía sau.
• Bể lắng cát: Tách các hạt cát, sỏi có tỷ trọng lớn.
• Bể tách dầu mỡ: Loại bỏ dầu mỡ bằng phương pháp trọng lực (bể tách mỡ truyền thống) hoặc tuyển nổi (DAF – Dissolved Air Flotation) cho hiệu quả cao hơn, đặc biệt với nước thải chứa nhiều dầu mỡ.

XỬ LÝ HÓA LÝ (PHYSICO-CHEMICAL TREATMENT)

• Điều hòa pH: Đưa độ pH về khoảng trung tính (6.5 – 8.5) để tối ưu cho các quá trình sinh học phía sau và tránh ăn mòn thiết bị.
• Keo tụ – Tạo bông: Sử dụng hóa chất keo tụ (ví dụ: phèn nhôm, PAC) và trợ lắng (ví dụ: polymer) để tập hợp các hạt lơ lửng nhỏ thành bông cặn lớn hơn, dễ lắng.
• Lắng hóa học: Sau quá trình keo tụ – tạo bông, các bông cặn sẽ lắng xuống và được tách ra khỏi nước.

XỬ LÝ SINH HỌC (BIOLOGICAL TREATMENT)

Đây là công đoạn quan trọng nhất để loại bỏ chất hữu cơ, Nito và Phospho. Các phương pháp phổ biến bao gồm:

• Hiếu khí: Sử dụng vi sinh vật hiếu khí để phân hủy chất hữu cơ khi có mặt oxy. Các hệ thống thường gặp:
  • Bể Aerotank truyền thống (Activated Sludge): Vi sinh vật lơ lửng trong nước, được sục khí liên tục.
  • Bể SBR (Sequencing Batch Reactor): Là một dạng cải tiến của Aerotank, hoạt động theo chu kỳ nạp – phản ứng – lắng – xả trong cùng một bể.
  • Bể MBR (Membrane Bioreactor): Kết hợp xử lý sinh học và công nghệ màng lọc, cho chất lượng nước đầu ra cao và tiết kiệm diện tích.
  • Bể Biofor (Biological Filter): Vi sinh vật bám dính trên vật liệu đệm.
• Kỵ khí: Sử dụng vi sinh vật kỵ khí để phân hủy chất hữu cơ trong điều kiện không có oxy, tạo ra khí biogas (CH4, CO2). Phù hợp cho nước thải có nồng độ ô nhiễm cao. Các hệ thống phổ biến:
  • Bể UASB (Upflow Anaerobic Sludge Blanket): Dòng nước thải đi từ dưới lên qua lớp bùn kỵ khí.
  • Bể IC (Internal Circulation): Thiết kế tối ưu hóa sự tuần hoàn bên trong bể, tăng hiệu quả xử lý và sản xuất biogas.
• Thiếu khí (Anoxic): Loại bỏ Nito trong nước thải thông qua quá trình khử Nitrat thành Nito khí (N2). Thường được kết hợp với các bể hiếu khí để tạo thành hệ thống xử lý Nito hoàn chỉnh (ví dụ: A/O, A2O).

XỬ LÝ BẬC CAO (TERTIARY TREATMENT)

Tùy thuộc vào yêu cầu xả thải hoặc mục đích tái sử dụng, nước thải có thể được xử lý thêm:

• Khử trùng: Sử dụng Clo, tia UV hoặc Ozone để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh.
• Lọc cát/Lọc áp lực: Loại bỏ triệt để các hạt rắn lơ lửng còn sót lại.
• Hấp phụ bằng than hoạt tính: Loại bỏ màu, mùi và các hợp chất hữu cơ khó phân hủy.

Xem thêm: QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA MỚI NHẤT VỀ NƯỚC THẢI CHẾ BIẾN THỦY SẢN

KẾT LUẬN

---

Xử lý nước thải rau củ quả đông lạnh là một thách thức lớn nhưng cũng là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp này. Việc lựa chọn công nghệ xử lý phù hợp cần dựa trên đặc điểm của nước thải, lưu lượng, không gian khả dụng và yêu cầu xả thải theo quy định của pháp luật.

Môi trường VISE là đơn vị uy tín hàng đầu trong lĩnh vực xử lý nước thải, chúng tôi cung cấp các dịch vụ môi trường với nhiều công nghệ giải pháp phù hợp cho từng quy mô mà khách hàng yêu cầu. Liên hệ ngay để được hỗ trợ chi tiết.

---

CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VISE