Tín dụng xanh và Trái phiếu xanh: Động lực cho phát triển bền vững nổi lên như những công cụ tài chính đột phá, không chỉ giúp các doanh nghiệp và tổ chức tiếp cận nguồn vốn để chuyển đổi sang mô hình kinh doanh bền vững mà còn là động lực mạnh mẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn liền với bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội.
TÍN DỤNG XANH LÀ GÌ
Tín dụng xanh là một công cụ tài chính được thiết kế nhằm hỗ trợ các dự án thân thiện với môi trường, qua đó thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh và hướng tới phát triển bền vững.
Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) nhấn mạnh rằng tài chính xanh, bao gồm cả tín dụng xanh, là quá trình điều hướng dòng vốn từ khu vực công và tư nhân vào các lĩnh vực hỗ trợ phát triển bền vững, đồng thời tích cực quản lý rủi ro môi trường và xã hội.

VAI TRÒ CỦA TÍN DỤNG XANH
Tín dụng xanh giữ vai trò như một “chất xúc tác” thúc đẩy tiến trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế, đặc biệt trong khu vực kinh tế tư nhân. Thông qua cơ chế ưu đãi về lãi suất và điều kiện vay vốn, tín dụng xanh khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch, nâng cấp dây chuyền sản xuất tiết kiệm năng lượng và triển khai các dự án thân thiện với môi trường.
Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thâm dụng tài nguyên hoặc phát thải cao sẽ gặp khó khăn hơn khi tiếp cận tín dụng hoặc phải chấp nhận chi phí vốn cao hơn. Cơ chế này buộc các chủ thể kinh tế phải cân nhắc điều chỉnh mô hình sản xuất kinh doanh theo hướng bền vững hơn để nhận được ưu đãi.
Xem thêm: GIẤY PHÉP MÔI TRƯỜNG VÀ QUY ĐỊNH CẤP GIẤY PHÉP MÔI TRƯỜNG
MỘT SỐ ĐIỀU LUẬT CỦA TÍN DỤNG XANH
Đặc biệt, Thông tư số 17/2022/TT-NHNN (có hiệu lực từ 01.6.2023) đánh dấu một bước tiến quan trọng trong thể chế hóa yêu cầu lồng ghép bảo vệ môi trường vào hoạt động tín dụng. Thông tư quy định rõ trách nhiệm của tổ chức tín dụng trong việc nhận diện, đánh giá và quản lý rủi ro môi trường – xã hội, đồng thời khuyến khích cấp tín dụng cho các dự án đáp ứng tiêu chí xanh.
Bên cạnh tín dụng xanh, Bộ Tài chính cũng đã có những bước đi đầu tiên trong việc khuyến khích phát triển thị trường trái phiếu xanh. Nghị định số 95/2018/NĐ-CP quy định về phát hành trái phiếu chính phủ và trái phiếu của chính quyền địa phương cho mục tiêu môi trường; đồng thời, Thông tư số 101/2021/TT-BTC quy định cơ chế ưu đãi phí đối với hoạt động phát hành trái phiếu xanh, nhằm giảm chi phí và khuyến khích các tổ chức phát hành tham gia thị trường.
Xem thêm: HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI CÔNG NGHIỆP | ĐIỀU GÌ LÀM NÊN THÀNH CÔNG?
TÌNH HÌNH TÍN DỤNG XANH HIỆN NAY
Sau hơn một thập kỷ triển khai, tín dụng xanh tại Việt Nam đã ghi nhận những bước tiến đáng kể về quy mô, mặc dù tỉ trọng trong tổng thị trường tín dụng vẫn còn ở mức khiêm tốn. Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), tính đến hết tháng 9 năm 2024, đã có 50 tổ chức tín dụng (TCTD) phát sinh dư nợ tín dụng xanh, với tổng dư nợ đạt trên 665.000 tỉ đồng, tăng 7,11% so với cuối năm 2023 và chiếm hơn 4,5% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Dư nợ tín dụng xanh chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực năng lượng tái tạo, năng lượng sạch (chiếm trên 43%) và nông nghiệp xanh (trên 30%).
So với mức dưới 1% vào năm 2015, sự gia tăng này phản ánh sự chuyển dịch rõ rệt tro ng định hướng tín dụng của các ngân hàng thương mại, đồng thời cho thấy xu hướng tích cực trong việc lồng ghép yếu tố môi trường vào chiến lược phát triển của hệ thống tài chính. Tuy nhiên, xét trong tương quan khu vực, thị trường tín dụng xanh của Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu. Theo Climate Bonds Initiative (2023), tổng quy mô “nợ xanh” của Việt Nam (bao gồm tín dụng và trái phiếu xanh) chỉ chiếm khoảng 4% giá trị thị trường xanh toàn khối ASEAN, thấp hơn đáng kể so với các quốc gia như Singapore, Indonesia hay Thái Lan.
Các lĩnh vực được ưu tiên cấp tín dụng xanh tại Việt Nam bao gồm: năng lượng tái tạo, nông nghiệp sạch, xử lý chất thải, giao thông bền vững và công trình xây dựng tiết kiệm năng lượng.
KẾT LUẬN
Tín dụng xanh và Trái phiếu xanh: Động lực cho phát triển bền vững không chỉ là những công cụ tài chính đơn thuần mà còn là biểu tượng của cam kết toàn cầu hướng tới một tương lai bền vững. Chúng đóng vai trò then chốt trong việc chuyển dịch dòng vốn từ các ngành công nghiệp truyền thống sang các dự án thân thiện với môi trường, từ đó tạo động lực mạnh mẽ cho sự đổi mới, tăng trưởng kinh tế xanh và nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
Môi Trường VISE với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực môi trường, cùng với đội ngũ chuyên viên kỹ thuật giàu kinh nghiệm VISE đem đến cho quáy khách hàng những giải pháp tối ưu và hiệu quả nhất. Liên hệ ngay để được hỗ trọ chi tiết.
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VISE
